WEF d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 20 \u00fclkesinden 90\u2019dan fazla bilim insan\u0131 ve \u00f6zel sekt\u00f6r temsilcisinin deste\u011fiyle gelecek 3 ile 5 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde insanl\u0131\u011f\u0131 en \u00e7ok etkileyecek olan 10 teknolojiyi analiz etmi\u015ftir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele i\u00e7in geli\u015ftirilen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler, rejeneratif yapay zeka modelleri gibi konular uzmanlar taraf\u0131ndan ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte gelecekte ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 etkileyecek olan 10 yeni geli\u015fmekte olan teknolojinin analizi hakk\u0131nda bir \u00f6zete a\u015fa\u011f\u0131da yer verilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\n\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile sava\u015fmak \u2013 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir havac\u0131l\u0131k yak\u0131t\u0131<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Havac\u0131l\u0131k end\u00fcstrisi k\u00fcresel CO2 emisyon miktar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %2-3\u2019l\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc do\u011furmaktad\u0131r. Ancak 2050 y\u0131l\u0131na kadar d\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm b\u00f6lgelerinde b\u00fcy\u00fck oranda art\u0131\u015flar\u0131n olmas\u0131 beklenmektedir. Di\u011fer end\u00fcstri kollar\u0131ndan farkl\u0131 bir bi\u00e7imde ak\u00fclerin a\u011f\u0131rl\u0131k-g\u00fc\u00e7 oran\u0131, elektrik \u00fcretiminin ba\u015fedilmesi gereken bir sorunu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. \u0130\u015fte burada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir havac\u0131l\u0131k yak\u0131t\u0131 (SHY) g\u00fcndeme gelmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Sentetik yak\u0131tlar biyolojik kaynaklardan yap\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin biyok\u00fctle veya CO2 gibi biyolojik olmayan kaynaklardan ve mevcut havac\u0131l\u0131k altyap\u0131s\u0131nda ve ekipmanlar\u0131nda kullan\u0131labilir \u00f6zellikler ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bug\u00fcn SHY\u2019ler havac\u0131l\u0131k end\u00fcstrisinin %1\u2019lik talebine yan\u0131t verirken, 2040 y\u0131l\u0131nda bu oran\u0131n 2050 y\u0131l\u0131ndaki net s\u0131f\u0131r emisyon hedeflerine ula\u015fabilmesi i\u00e7in %13-15 oran\u0131na y\u00fckselmesi beklenmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\nGiyilebilir bitki sens\u00f6rleri<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
BM\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 hesaplamalara g\u00f6re k\u00fcresel g\u0131da \u00fcretimi d\u00fcnya n\u00fcfusunu besleyebilmek i\u00e7in 2050 y\u0131l\u0131na kadar %70 oran\u0131nda art\u0131r\u0131lmak durumundad\u0131r. Bu hedefi ba\u015farabilmek i\u00e7in mahsul\u00fcn i\u015flenmesi kritik bir boyut olu\u015fturmaktad\u0131r. Geleneksel y\u00f6ntemlerle topra\u011f\u0131n test edilmesi ve mahsul\u00fcn g\u00f6rsel y\u00f6ntemlerle incelenmesi hem pahal\u0131, hem de \u00e7ok uzun s\u00fcre gerektirmektedir. Bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u00f6z\u00fcn\u00fcrl\u00fckl\u00fc uydu verisi ve ard\u0131ndan sens\u00f6rlerin bulundu\u011fu dronlar ve trakt\u00f6rler bu alanda \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flay\u0131c\u0131 teknolojiler olarak dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bitkilere g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f olan mikro \u00f6l\u00e7ekli i\u011fne sens\u00f6rler bitkinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n iyile\u015fmesine ve tar\u0131msal verimlili\u011fin artmas\u0131na katk\u0131da bulunaca\u011f\u0131 belirtilmektedir. Bu ara\u00e7lar s\u0131cakl\u0131k d\u00fczeyini g\u00f6stermekte, su ve g\u00fcbre ihtiyac\u0131n\u0131 azaltmakta ve hastal\u0131klarla ilgili olarak erken sinyallerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hesaplama<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Yapay zeka alan\u0131nda, bulut bili\u015fimde ve di\u011fer teknolojik alanlarda ya\u015fanan eksponansiyel b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 daha g\u00fc\u00e7l\u00fc veri merkezlerine (data center) ihtiya\u00e7 g\u00f6stermektedir. Veri merkezleri k\u00fcresel elektrik \u00fcretiminin %1\u2019lik bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc t\u00fcketmektedir. Dijitalle\u015fen toplum bu ihtiyac\u0131n daha da y\u00fckselece\u011fine i\u015faret etmektedir. \u00c7ok say\u0131da teknoloji geli\u015fmekte, bu teknolojiler sayesinde net s\u0131f\u0131r enerji, veri merkezlerinin varl\u0131\u011f\u0131na dair hedefin ger\u00e7ekle\u015febilmesini olanakl\u0131 hale getirmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Bu teknolojiler \u0131s\u0131 enerjisini da\u011f\u0131tmak i\u00e7in su veya dielektrik s\u0131v\u0131 so\u011futman\u0131n yan\u0131s\u0131ra; binalar\u0131 \u0131s\u0131tmak, suyu \u0131s\u0131tmak veya end\u00fcstriyel i\u015flemler i\u00e7in fazla \u0131s\u0131 enerjisini kullanmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, yapay zeka taraf\u0131ndan desteklenen sistemler ger\u00e7ek zamanl\u0131 olarak enerji kullan\u0131m\u0131n\u0131 analiz edebilmekte ve optimize edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin Google veri merkezlerinde enerji t\u00fcketimini %40\u2019lara kadar d\u00fc\u015f\u00fcrebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\nYapay zeka ile g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015ftir \u00dcretken yapay zeka veya olu\u015fturucu yapay zeka<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\u00dcretken yapay zeka modelleri g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmektedir. Bu modeller veriyi tan\u0131mak ve verilerde varolan kal\u0131plardan-iz kay\u0131tlar\u0131ndan \u2013 patternlerden yararlanmak \u00fczere karma\u015f\u0131k algoritmalar kullanmaktad\u0131r. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kullan\u0131m\u0131na ba\u015flanan yapay zeka temelli dil modelleri, ChatGPT gibi, e\u011fitimde ve \u00f6\u011fretimde, i\u015fyerlerinde ya\u015fam\u0131 etkiler hale gelmi\u015ftir. E\u011fer uygun ve do\u011fru bir bi\u00e7imde kullan\u0131l\u0131rsa bu tip ihtiya\u00e7lar\u0131n verimlili\u011fi art\u0131rma ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusudur. \u00dcretken yapay zeka teknolojileri yaz\u0131l\u0131 metinlerin, sesin, imajlar\u0131n-g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin \u00fcretiminin \u00f6tesine ge\u00e7mekte, \u00f6zel t\u0131bbi durumlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde, mimarl\u0131kta ve m\u00fchendislik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerinde kullan\u0131m alan\u0131 bulmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin NASA m\u00fchendisleri \u00e7e\u015fitli hafif uzay ara\u00e7 ve gere\u00e7lerinin tasarlanmas\u0131nda bu teknolojiyi kullanarak geli\u015ftirmekte, bu y\u00f6ntem geli\u015ftirme zaman\u0131n\u0131n\u0131 azaltmakta ve yap\u0131sal performans\u0131 art\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\nSa\u011fl\u0131kta yapay zeka<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Yapay zeka alan\u0131nda yeni geli\u015fen teknolojiler ve makine \u00f6\u011frenmesi ara\u00e7lar\u0131 k\u00fcresel sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne katk\u0131da bulunabilir. \u00d6zellikle gelecekte pandemilerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve gereksinim duyulan haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\nSa\u011fl\u0131kta yeni geli\u015fen teknolojiler Ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in metaverse<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Metaverse hakk\u0131nda \u00e7ok say\u0131da s\u00f6ylenti bulunmakta. Bu konseptin ger\u00e7ekli\u011fe yak\u0131nla\u015fmas\u0131nda daha uzun bir yol bulunmaktad\u0131r. Sanal d\u00fcnya insanlar\u0131n ki\u015fisel-sosyal ve profesyonel olarak bir araya gelebilmesini sa\u011flayacak dijital alanlar sa\u011flayabilir. Sanal ortamlar ayn\u0131 zamanda ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 alan\u0131ndaki tedaviler i\u00e7in de yeni f\u0131rsatlar sunmaktad\u0131r. Tele-t\u0131p uygulamalar\u0131 aras\u0131nda \u00f6nleme, te\u015fhis, terapi, e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Depresyonu ve kayg\u0131 bozuklu\u011funu tedavi etmekte ve meditasyon gibi rahatlat\u0131c\u0131 unsurlar\u0131 te\u015fvik etmek amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli oyun platformlar\u0131 dahi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
\nTasar\u0131mc\u0131 fojlar (bakterileri yok eden vir\u00fcs)<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
\u0130nsan, hayvan ve bitki mikrobiyomlar\u0131, her bir organizman\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli olan mikrop topluluklar\u0131na ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. Biyom\u00fchendislik alan\u0131nda ya\u015fanan son d\u00f6nemlerdeki ilerlemeler, bilim insanlar\u0131n\u0131n mikrobiyomlar \u00fczerinde m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmalar\u0131na olanak sa\u011flayarak insanlar\u0131n, hayvanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmekte ve tar\u0131msal verimlili\u011fi art\u0131rmaktad\u0131r. Teknoloji, foylar etraf\u0131nda \u015fekillenmekte, fojlar da genetik bilgisiyle birlikte belirgin tipteki bakterileri tan\u0131mlamakta ve enfekte etmektedir. Biyom\u00fchendisler bir foja ait olan genetik bilgiyi yeniden programlayabilmekte, b\u00f6ylece genetik talimatlar bakteriye iletilmekte, bakterinin nas\u0131l i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc de\u011fi\u015fmekte, mikrobiyom ile ilgili olan hastal\u0131klar hedefe al\u0131nmakta ve tedavi edilebilmektedir.<\/p>\n\n\n\n
\nM\u00fchendislik Esnek bataryalar<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n
Elektronik ayg\u0131tlar daha esnek hale geldik\u00e7e onlara g\u00fc\u00e7 veren bataryalar\u0131nda katlanabilir olanlar\u0131 \u00fcretilebilmektedir. Esnek bataryalar b\u00fck\u00fclen, gerilebilen ve belirli bir forma girebilen, k\u0131vr\u0131labilen hafif malzemelerden olu\u015fmaktad\u0131r. Hatta karbon fiber gibi karbon bazl\u0131 malzemeler \u00fczerine kaplanabilmektedir. \u015earj edilebilen ve katlanabilir bataryalar, rulo haline getirilebilen bilgisayar ekranlar\u0131n\u0131n, ak\u0131ll\u0131 giysilerin ve giyilebilir elektroni\u011fin, sa\u011fl\u0131k ara\u00e7 ve gere\u00e7leri, biyometrik sens\u00f6rler gibi alanlarda kullan\u0131m\u0131na olanak sa\u011flayabilecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
WEF d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 20 \u00fclkesinden 90\u2019dan fazla bilim insan\u0131 ve \u00f6zel sekt\u00f6r temsilcisinin deste\u011fiyle gelecek 3 ile 5 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde insanl\u0131\u011f\u0131 en \u00e7ok etkileyecek olan 10 teknolojiyi analiz etmi\u015ftir. \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ile m\u00fccadele i\u00e7in geli\u015ftirilen s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7\u00f6z\u00fcmler, rejeneratif yapay zeka modelleri gibi konular uzmanlar taraf\u0131ndan ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u015fte gelecekte ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 etkileyecek olan 10 yeni […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1409,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3339","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ticarette-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3339","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3339"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3339\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3533,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3339\/revisions\/3533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3339"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3339"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3339"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}