Cumhuriyetin kuruldu\u011fu 1923 y\u0131l\u0131ndan itibaren devaml\u0131 kar\u015f\u0131 devrim \u00f6rg\u00fctlenmesi ve eylem haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olan ve en \u00f6nemli sorun olarak \u00fclkenin g\u00fcndemdeki yerini koruyan tarikat olgusuna de\u011finerek baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunaca\u011f\u0131m. Kelime anlam\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tarik yol, tarikat ise onun \u00e7o\u011fulu olup yollar anlam\u0131ndad\u0131r. Fakat toplumda zaten \u00e7o\u011ful olan tarikat kelimesi tarikatlar olarak maalesef kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kar\u015f\u0131 devrim \u00e7izgisinde oy dev\u015firmek kayg\u0131s\u0131nda olan siyasi iktidarlar\u0131n beslemesi ile hareket eden tarikat en b\u00fcy\u00fck eylemini 15 temmuz 2016 tarihinde FET\u00d6 silahl\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc ad\u0131 alt\u0131nda 40 y\u0131ll\u0131k yer alt\u0131 faaliyetlerinden sonra bir silahl\u0131 isyan olarak eyleme d\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. FET\u00d6 konusunda da \u00e7ok detayl\u0131 makalelerim olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fimdiden ifade etmek isterim. Ben bu makalemde, \u00fclke genelinde faaliyetine yasal olmamas\u0131na ra\u011fmen devam eden tarikat\u0131n t\u00fcm detaylar\u0131n\u0131 bilmeme ra\u011fmen \u00f6ncelikle bu olguyu sosyolojik olarak ele al\u0131p sizlere sunmak istedim. E\u011fer bir inan\u00e7 piramidini olu\u015fturacak olursak bu piramidin tepesinde din, onun alt\u0131nda mezhep ve mezhebin de alt\u0131nda tarikat\u0131n gelmesi s\u00f6z konusudur. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki uygulamalara bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu piramidin tamamen tersine oldu\u011fu ve piramidin tepesinde tarikat, onun alt\u0131nda mezhep ve en tabanda ise ba\u015fka bir din halini ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir ki bu da sosyolojik olarak tersine bir trendi ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Sosyolojik tan\u0131mlamalara g\u00f6re, tarikat, \u00fcye bulmak zorunda olan kurumlard\u0131r oysa din ise insan\u0131n, i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu durumlar olarak de\u011ferlendirilmektedir. Her \u015feyden \u00f6nce, \u015funu \u00e7ok iyi bilip not etmelidir ki, tarikat zaten mini bir devlettir ve b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e devletle\u015fir. Tarikat denilince \u00f6ncelikle tasavvuf kavram\u0131na da de\u011finmek gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130slam tarihi ele al\u0131n\u0131p incelendi\u011finde kat\u0131 \u015feriat kurallar\u0131n\u0131n yorumlamalar\u0131yla hareket eden gruba kar\u015f\u0131 daha ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc ve sevgiyi esas alan m\u00fctevazi ya\u015fam \u015fartlar\u0131n\u0131 \u00f6neren bir hareket oldu\u011fu dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Fonksiyonel yap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tasavvuf d\u00fcnya i\u015fleri ile ilgilenmez ve kat\u0131 \u015feriat kurallar\u0131n\u0131 biraz olsun yumu\u015fatmak i\u00e7in ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Unutmamak gerekir ki islam dini a\u00e7\u0131s\u0131ndan sufi islam hareketi kat\u0131 \u015feriat\u00e7\u0131 islam hareketine kar\u015f\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015ftir. Tasavvuf, kat\u0131 \u015feriat kurallar\u0131 ve h\u00fck\u00fcmlerine kar\u015f\u0131 pasif bir direni\u015fi simgelemektedir.<\/p>\n\n\n\n
Tasavvuf hareketinin kayna\u011f\u0131na inildi\u011finde bunun Hz. Ali\u2019ye kadar dayand\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tasavvufun \u0130ran\u2019dan d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131 bir tesad\u00fcf de\u011fildir. Gazali, tasavvufu doktrin haline getirmi\u015ftir. Tasavvuf hareketi kurumsalla\u015farak tarikat halini alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nceden tarihteki kimliklerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, nak\u015fibendilik, rufailik gibi tarikat\u0131n da mutasavv\u0131f olduklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak daha sonralar\u0131 tamamen kat\u0131 \u015feriat kurallar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131, d\u00fcnya nimetleri ve d\u00fcnya i\u015fleri ile ilgilenen bir yap\u0131 haline gelmi\u015flerdir ki b\u00f6ylece m\u00fcte\u015ferri olarak adland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu nedenle bu menfaat, \u00e7\u0131kar ve rant ama\u00e7l\u0131 \u00f6rg\u00fctlenmelere sadece cemaat demenin daha do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de tarikat ad\u0131 alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steren \u00f6rg\u00fctlenmeler tamamen m\u00fcte\u015ferri olup sadece menfaat, \u00e7\u0131kar ve rant ama\u00e7l\u0131 gruplar halinde gelmi\u015f olup iktidarlar\u0131n beslemesi ile b\u00fcy\u00fck maddi varl\u0131klara sahip olmu\u015flard\u0131r. Bunlar dernek ve vak\u0131f ad\u0131 alt\u0131nda faaliyet g\u00f6sterdiklerinden onlardan herhangi bir vergi de al\u0131nmamaktad\u0131r. Mutasavv\u0131f tarikat olarak sadece bekta\u015fili\u011fi i\u015faret etmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ki onun da potansiyelinin \u00e7ok az oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Tarikat d\u00fcnyan\u0131n her yerinde vard\u0131r. Tarikat yozla\u015fm\u0131\u015f bir sistem de\u011fil ayn\u0131 zamanda yozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir sistemdir. Siyaset\u00e7i b\u00f6yle yozla\u015fm\u0131\u015f biri olmasa bile tarikat onu belli bir forma sokmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bireyselle\u015fmeyi ba\u015farm\u0131\u015f olan toplumlara sahip olan demokratik bir devletin en \u00f6nemli kriterinin bireyselle\u015fme oldu\u011fu herkesin bilmesi gereken bir ger\u00e7ek kapsam\u0131nda unutulmamal\u0131d\u0131r. Halk\u0131n s\u00fcr\u00fc halinde manip\u00fcle edilmesinin anahtar\u0131 tarikatt\u0131r. Ba\u015fka bir anlat\u0131mla, s\u00fcr\u00fc olarak hareket etmeyip, kendi ba\u015f\u0131na sorgulay\u0131p karar verebilen unsurlar\u0131n bireysel davran\u0131\u015f sergiledi\u011fi bilinmektedir. Devlet yap\u0131s\u0131nda e\u011fer bir bireyselle\u015fme ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f oldu\u011funda demagoglar\u0131n y\u00f6nlendirmeleri ile tiranl\u0131\u011fa kadar varabilecek bir sonu\u00e7 beklenmelidir. Bu nedenle, daha ba\u015f\u0131nda toplumu bireyselle\u015ftirmeden uzakla\u015ft\u0131ran y\u00f6neticilerin, gizli ama\u00e7lar\u0131n\u0131n otokrasi kurmak oldu\u011fu, toplum elitleri taraf\u0131ndan \u00f6nceden g\u00f6r\u00fclerek, bunun \u00f6nlenmesi i\u00e7in gerekli siyasi ve yasal ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 gereklidir. Bu tip y\u00f6neticilerin, bireyselle\u015fmeyi \u00f6nlemesi ise \u00f6ncelikle e\u011fitime vurduklar\u0131 gerici darbeler \u00e7er\u00e7evesinde kendisini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcm bunlar\u0131n ad\u0131m ad\u0131m otokrasi yolunun ta\u015flar\u0131n\u0131n d\u00f6\u015fenmesi anlam\u0131nda oldu\u011fu \u00f6nceden halk taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmesi kehanet de\u011fildir. Bu tip y\u00f6neticiler, b\u00f6ylece oy deposu olarak g\u00f6rd\u00fckleri bu tarikat kesimlerini kullanarak iktidarlar\u0131n\u0131 devam ettirmek isterler. G\u00fcncel olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, se\u00e7im baz\u0131ndaki uygulamalarda, asl\u0131nda iyi olarak g\u00f6r\u00fclebilen \u00e7o\u011funlu\u011fun karar\u0131, birden bire bir ulusu yok edebilecek seviyeye ula\u015fabilece\u011fi ger\u00e7e\u011fi de vard\u0131r. Tarihsel d\u00f6nemlere geri d\u00f6n\u00fcl\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, islam dinini devletle\u015fme s\u00fcrecinde \u00e7e\u015fitli ekoller ve bu ekollerden de tarikat do\u011fmu\u015ftur. \u0130\u015fte bu d\u00f6nemde, tasavvuf tarikat\u0131n do\u011fu\u015funa en uygun ara\u00e7 olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Bu olu\u015fumlarda, yoruma a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n ise, tarikat\u0131n yolunu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir.<\/p>\n\n\n\n
Tarikat ger\u00e7e\u011fi T\u00fcrkiye\u2019de bin y\u0131ld\u0131r mevcuttur ancak biz onu g\u00f6rmezden geldik. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarikat bir kesime g\u00f6re Cumhuriyet i\u00e7in tehlike, bir di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ise, bar\u0131\u015f i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan insanlar olarak de\u011ferlendirilmektedir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere g\u00f6re ise, derslerin Kur\u2019an \u00f6\u011fretmenleri de \u015feyhlerdir. Baz\u0131 tarikat bin y\u0131ll\u0131k islam geleneklerini de ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u015eeyhlik sistemi hak yol aramak, inzivaya \u00e7ekilmek gibi hususlar\u0131n yoruma a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ise olay\u0131n bir di\u011fer boyutunu te\u015fkil etmektedir. Tarikat b\u00fcnyesinde, tarikat \u015feyhi kendi g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0130slamiyet Peygamberine dayand\u0131rmakta ve b\u00f6ylece yarat\u0131c\u0131 ile ki\u015fi aras\u0131nda kilit haline gelmektedir. Tarikat b\u00fcnyesinde grubun destek\u00e7ileri, se\u00e7ilmi\u015f elitler oldu\u011funa ve daha b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7 olduklar\u0131na insanl\u0131\u011f\u0131 kurtarmaya geldiklerine inan\u0131rlar i\u015fte bunun getirdi\u011fi bir \u00f6zg\u00fcven s\u00f6z konusudur. Tarikat m\u00fcritleri Allah\u2019\u0131 de\u011fil de \u015feyhlerini k\u0131zd\u0131rmaktan \u00e7ok korkarlar. Ayn\u0131 durumu T\u00fcrk siyasetinde iktidar partisi milletvekillerinde de g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Oylamalarda hep birden oy kullanmalar\u0131 mant\u0131kl\u0131 konular\u0131n hi\u00e7birine kat\u0131lmamalar\u0131 bunun en g\u00fczel i\u015faretidir.<\/p>\n\n\n\n
Cumhuriyetin kuruldu\u011fu 1923 y\u0131l\u0131ndan itibaren devaml\u0131 kar\u015f\u0131 devrim \u00f6rg\u00fctlenmesi ve eylem haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde olan ve en \u00f6nemli sorun olarak \u00fclkenin g\u00fcndemdeki yerini koruyan tarikat olgusuna de\u011finerek baz\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda bulunaca\u011f\u0131m. Kelime anlam\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, tarik yol, tarikat ise onun \u00e7o\u011fulu olup yollar anlam\u0131ndad\u0131r. Fakat toplumda zaten \u00e7o\u011ful olan tarikat kelimesi tarikatlar olarak maalesef kullan\u0131lmaktad\u0131r. Kar\u015f\u0131 devrim \u00e7izgisinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1411,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[78],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3333","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ticarette-yazarlar"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3333"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3540,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3333\/revisions\/3540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}