{"id":2780,"date":"2023-08-08T14:23:00","date_gmt":"2023-08-08T11:23:00","guid":{"rendered":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/?p=2780"},"modified":"2023-08-13T00:51:26","modified_gmt":"2023-08-12T21:51:26","slug":"cocuklarda-internet-kullanimina-dikkat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/2023\/08\/08\/cocuklarda-internet-kullanimina-dikkat\/","title":{"rendered":"\u00c7ocuklarda internet kullan\u0131m\u0131na dikkat"},"content":{"rendered":"\n
\"\u00e7ocuklar<\/figure><\/a><\/div>\n\n\n\n

\u0130nternet, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse her alan\u0131nda beliren bir teknoloji a\u011f\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z, bu sonsuz kaynak, ayn\u0131 zamanda da i\u00e7inde bulundu\u011fumuz kocaman ve karma\u015f\u0131k sanal a\u011flardan olu\u015fmakta ve bu sanal a\u011f\u0131n, \u00e7ocuklar \u00fczerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r.Okullar\u0131n da tatil olmas\u0131yla birlikte \u00e7ocuklar yaz tatilini internette oyun oynayarak, sosyal medya hesaplar\u0131nda vakit ge\u00e7irerek de\u011ferlendiriyor. Siber g\u00fcvenlik \u015firketi ESET \u00e7ocuklar i\u00e7in en \u00f6nemli yedi internet g\u00fcvenli\u011fi riskini belirledi ve bu riskleri en aza indirebilmek i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri s\u0131ralad\u0131.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n

Siber zorbal\u0131k<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Pew Research\u2019e g\u00f6re, ABD\u2019deki 13-17 ya\u015f aras\u0131 gen\u00e7lerin neredeyse yar\u0131s\u0131 (y\u00fczde 46) alt\u0131 siber zorbal\u0131k davran\u0131\u015f\u0131ndan en az birine maruz kal\u0131yor. Bu davran\u0131\u015flar, lakap takma, dedikodu yayma, istenmeyen m\u00fcstehcen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler yay\u0131mlama, fiziksel tehditler ve \u00f6zel g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin izinsiz payla\u015f\u0131lmas\u0131 olabilir. \u00d6zellikle daha b\u00fcy\u00fck ya\u015flardaki gen\u00e7lerin bu t\u00fcr tacizlere maruz kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksektir ve bu gen\u00e7lerin ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde ciddi bir etki yaratabilir.<\/p>\n\n\n\n

\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131lar<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Doland\u0131r\u0131c\u0131lar, genellikle \u00e7evrimi\u00e7i ortamda takma adlar kullan\u0131r ve se\u00e7ti\u011fi kurbanla ayn\u0131 ya\u015ftaym\u0131\u015f gibi davran\u0131r. Baz\u0131 durumlarda kurbanla bir ili\u015fki kurar ve onu m\u00fcstehcen i\u00e7erik g\u00f6ndermeye ikna ederler (cinsel zorlama olarak bilinir). \u0130lerleyen a\u015famalarda, kurban daha fazla i\u00e7erik g\u00f6ndermezse veya para vermezse g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri arkada\u015flar\u0131na ve ailesine g\u00f6stermekle tehdit ederler. Baz\u0131 durumlarda ise, doland\u0131r\u0131c\u0131lar bir kurban\u0131n bilgisayar\u0131n\u0131 veya cihaz\u0131n\u0131 uzaktan ele ge\u00e7irebilir ve kurbanlar\u0131 gizlice kaydetmek i\u00e7in web kameras\u0131n\u0131 a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n

\n

Uygunsuz i\u00e7erik<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u0130ngiltere\u2019deki \u00e7ocuklar\u0131n neredeyse yar\u0131s\u0131 internette kendileri i\u00e7in zararl\u0131 olan i\u00e7erikler g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Pornografi veya \u015fiddet i\u00e7eren g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin yan\u0131 s\u0131ra kendine zarar verme ve intihar\u0131 te\u015fvik eden i\u00e7erikler de s\u00f6z konusudur. Bunlar az da olsa trajik sonu\u00e7lar do\u011furabilir. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 korumak ile \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda potansiyel olarak zararl\u0131 i\u00e7eriklere maruz kalmalar\u0131n\u0131 engellemek aras\u0131nda bir denge kurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n

Korsan oyunlar<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u00c7ocuklar oyunlar\u0131 sever. Tahminlere g\u00f6re 6-10 ya\u015f\u0131ndakilerin y\u00fczde 68\u2019i ve 11-14 ya\u015f\u0131ndakilerin y\u00fczde 79\u2019u bu oyunlar\u0131 oynuyor. Ancak oyun platformlar\u0131 ve hizmetleri \u00e7ocuklar\u0131n siber zorbal\u0131k, sahtekarl\u0131k, doland\u0131r\u0131c\u0131lar ve uygunsuz i\u00e7erik gibi risklere de maruz kalmas\u0131na neden olabilir. K\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlar genellikle oyuncular i\u00e7in yem olarak kullan\u0131lan korsan yaz\u0131l\u0131mlarda gizlenir. Ayr\u0131ca oyun hesaplar\u0131, genellikle toplanabilecek \u00e7ok say\u0131da ki\u015fisel ve olas\u0131 finansal bilgi i\u00e7erdi\u011finden, kimlik h\u0131rs\u0131zlar\u0131 i\u00e7in kazan\u00e7l\u0131 bir hedeftir.<\/p>\n\n\n\n

\n

Nakit\/pazar doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u00c7ocuklar ayn\u0131 zamanda \u00e7ok iyi \u00e7evrimi\u00e7i t\u00fcketicilerdir. Bu da Facebook Marketplace gibi sitelere, ucuz \u00fcr\u00fcn almak veya ihtiyac\u0131 olmayan \u00fcr\u00fcnleri satarak para kazanmak i\u00e7in s\u0131k s\u0131k girebilecekleri anlam\u0131na geliyor. Bu siteler ayn\u0131 zamanda kusurlu ve sahte \u00fcr\u00fcnlerden, sat\u0131n al\u0131nan ancak asla teslim edilmeyen \u00fcr\u00fcnlere kadar uzanan doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k faaliyetlerinin de yuvas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n

Kimlik av\u0131<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Sosyal m\u00fchendislik taktikleri hem \u00e7ocuklar hem de yeti\u015fkinlerde i\u015fe yarar. Genellikle kimlik av\u0131na y\u00f6nelik e-postalar, mesajlar veya sosyal medya iletileri \u015feklinde ger\u00e7ekle\u015fir ve doland\u0131r\u0131c\u0131lar hedeflerine ula\u015fmak i\u00e7in g\u00fcvenilir bir kurulu\u015fun veya bazen bir arkada\u015f\u0131n kimli\u011fine b\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Bunlar genellikle al\u0131c\u0131n\u0131n oturum a\u00e7ma bilgilerini veya ki\u015fisel\/finansal verilerini vermesi i\u00e7in kand\u0131rmak ya da fark\u0131nda olmadan cihazlar\u0131na k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m y\u00fcklemelerini sa\u011flamak i\u00e7indir. Bu genellikle fidye yaz\u0131l\u0131m\u0131 veya bilgi \u00e7alan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n

Ba\u011fl\u0131 oyuncaklar<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Ak\u0131ll\u0131 oyuncaklar i\u00e7in k\u00fcresel pazar milyarlarca dolar de\u011ferindedir. Ancak bu cihazlar \u00e7ocuklar\u0131n oyunlar\u0131n\u0131 ve geli\u015fimlerini art\u0131rman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra gizlilik ve g\u00fcvenlik riskleri de bar\u0131nd\u0131r\u0131r. Oyuncaklar taraf\u0131ndan kaydedilen i\u00e7erik ve hesaplar\u0131 korumak i\u00e7in kullan\u0131lan parolalar, sat\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan g\u00fcvenli bir \u015fekilde saklanmayabilir. Baz\u0131 durumlarda, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 bilgisayar korsanlar\u0131n\u0131n oyuncak arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ocuklar\u0131 ve ebeveynlerini g\u00f6zetlemesine olanak tan\u0131yabilir.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u00c7ocuklar internette nas\u0131l g\u00fcvende kalabilir?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

    \n
  • \u0130nsanlar g\u00f6r\u00fcnd\u00fckleri gibi de\u011fildir. \u00c7evrimi\u00e7i ileti\u015fimde dikkatli olun.<\/li>\n\n\n\n
  • Sosyal medya profillerinizi gizli tutun ve tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015filerden gelen istekleri kabul etmeyin.<\/li>\n\n\n\n
  • Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ki\u015filere kesinlikle gizli ve \u00f6zel i\u00e7erikler g\u00f6ndermeyin.<\/li>\n\n\n\n
  • \u0130stenmeyen mesajlardaki ba\u011flant\u0131lara asla t\u0131klamay\u0131n veya ekleri a\u00e7may\u0131n.<\/li>\n\n\n\n
  • \u0130stenmeyen bir mesaj\u0131 yan\u0131tlamak istiyorsan\u0131z, i\u00e7eri\u011fin yasal olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6ndereni ayr\u0131ca kontrol edin (ancak do\u011frudan yan\u0131t vermeyin veya e-postada verilen telefon numaralar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131n).<\/li>\n\n\n\n
  • Her hesap i\u00e7in her zaman g\u00fc\u00e7l\u00fc ve benzersiz parolalar kullan\u0131n ve \u00e7ok fakt\u00f6rl\u00fc kimlik do\u011frulamay\u0131 (MFA) etkinle\u015ftirin.<\/li>\n\n\n\n
  • Asla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf bir uygulama ma\u011fazas\u0131ndan yaz\u0131l\u0131m indirmeyin.<\/li>\n\n\n\n
  • Herhangi bir konuda emin de\u011filseniz veya birisi size internette zorbal\u0131k yap\u0131yorsa her zaman ebeveynlerinizle konu\u015fun.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    \n

    Ebeveynler neler yapabilir:<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

      \n
    • \u00c7ocu\u011funuzun cihaz\u0131n\u0131n\/bilgisayar\u0131n\u0131n g\u00fcncel oldu\u011fundan ve sayg\u0131n bir sat\u0131c\u0131dan k\u00f6t\u00fc ama\u00e7l\u0131 yaz\u0131l\u0131m kar\u015f\u0131t\u0131 bir yaz\u0131l\u0131m kulland\u0131\u011f\u0131ndan emin olun.<\/li>\n\n\n\n
    • Aileye ait banka kartlar\u0131n\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131n oyun hesaplar\u0131na kaydetmeyin, b\u00f6ylece fazla harcama yapamazlar.<\/li>\n\n\n\n
    • Ba\u011fl\u0131 oyuncaklar\u0131 sat\u0131n almadan \u00f6nce iyice ara\u015ft\u0131r\u0131n ve kullanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zamanlarda bu oyuncaklar\u0131 her zaman kapal\u0131 tutun.<\/li>\n\n\n\n
    • Ekran s\u00fcresi ve uygunsuz i\u00e7erik hakk\u0131nda temel kurallar belirleyin.<\/li>\n\n\n\n
    • Yukar\u0131dakiler ba\u015far\u0131s\u0131z olursa, baz\u0131 i\u00e7eriklere eri\u015fimi engellemek ve kullan\u0131m i\u00e7in zaman s\u0131n\u0131r\u0131 koymak i\u00e7in ebeveyn denetimlerini kullanabilirsiniz.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      \u0130nternet, ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse her alan\u0131nda beliren bir teknoloji a\u011f\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z, bu sonsuz kaynak, ayn\u0131 zamanda da i\u00e7inde bulundu\u011fumuz kocaman ve karma\u015f\u0131k sanal a\u011flardan olu\u015fmakta ve bu sanal a\u011f\u0131n, \u00e7ocuklar \u00fczerindeki olumlu ve olumsuz etkilerinin pek \u00e7ok y\u00f6n\u00fc bulunmaktad\u0131r.Okullar\u0131n da tatil olmas\u0131yla birlikte \u00e7ocuklar yaz tatilini internette oyun oynayarak, sosyal medya hesaplar\u0131nda vakit ge\u00e7irerek de\u011ferlendiriyor. Siber […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3939,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":["post-2780","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-guncel-turkiyeden"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2780","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2780"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4203,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2780\/revisions\/4203"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3939"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}