{"id":1272,"date":"2022-12-29T15:14:00","date_gmt":"2022-12-29T12:14:00","guid":{"rendered":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/?p=1272"},"modified":"2023-03-01T00:08:13","modified_gmt":"2023-02-28T21:08:13","slug":"yavaslar-acilen-vergi-reformu-yapilmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/2022\/12\/29\/yavaslar-acilen-vergi-reformu-yapilmali\/","title":{"rendered":"Yava\u015flar: Acilen vergi reformu yap\u0131lmal\u0131"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure><\/a><\/div>\n\n\n\n

T\u00fcrk Vergi Sistemi\u2019nin uygulama ve yasa kaynakl\u0131 sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten K\u00fclt\u00fcr \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Funda Ba\u015faran Yava\u015flar, acilen Vergi Reformu\u2019nun yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011frudan vergilere odaklanm\u0131\u015f, adil, b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, her alanda ya\u015fanan dijitalle\u015fmeyi de dikkate alarak vergi sisteminin bir an \u00f6nce reforme edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Yava\u015flar, \u201cAma\u00e7, vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn mali g\u00fcce g\u00f6re adil \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hukuka g\u00fcvenin korundu\u011fu, etkin bir vergi sistemi olmal\u0131\u201d diyor. Prof. Dr. Yava\u015flar ile Vergi Sistemi \u00f6zelinde yap\u0131lmas\u0131 gerekenler ve s\u0131cak bir g\u00fcndem olan asgari \u00fccret sonras\u0131nda ya\u015fanmas\u0131 beklenen olas\u0131 geli\u015fmeleri konu\u015ftuk.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n

T\u00fcrk Vergi Sistemi\u2019ndeki en \u00f6nemli sorunlar nedir?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

T\u00fcrk Vergi Sistemi\u2019ndeki en \u00f6nemli sorunlar\u0131 uygulama kaynakl\u0131 sorunlar ve yasa kaynakl\u0131 sorunlar \u015feklinde ikiye ay\u0131rarak sorunuzu cevaplamak gerekirse; uygulamadaki en \u00f6nemli sorun, vergi denetimiyle ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

Vergi denetimi hem say\u0131sal olarak hem de kullan\u0131lan denetim arac\u0131 t\u00fcr\u00fc ve denetim kalitesi bak\u0131m\u0131ndan olmas\u0131 gerekenin gerisindedir. \u00d6ncelikle, \u201cyoklama\u201d gibi kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik \u00e7ok \u00f6nemli bir ara\u00e7 etkin \u015fekilde kullan\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de ekonominin en az y\u00fczde 40\u2019\u0131 kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131nda, yani vergilendirme sisteminin d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Yoklaman\u0131n gerekli s\u0131kl\u0131kta yap\u0131lmamas\u0131, vergi idaresinin m\u00fckellefi iyi takip edememesine, onun ger\u00e7ek durumuyla ilgili elinde yeterli bilgi ve delil olmamas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim, \u201cvergi incelemesi \u201dne al\u0131nan m\u00fckelleflerin \u00e7o\u011fu, sadece defter, kay\u0131t ve belgeler ile \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerden edinilen bilgiler \u00e7er\u00e7evesinde denetlenmekte, i\u015flemleri \u201ciktisadi ve ticari icaplara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu ya da normal ve mutat olmad\u0131\u011f\u0131\u201d gerek\u00e7esiyle reddedilmekte ve neticede -yeterli bilgi ve delile dayal\u0131 olmayan- takdire dayal\u0131 tarh ve cezalarla kar\u015f\u0131la\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n

\u00dcstelik, somut olayda dayan\u0131lan iktisadi ve ticari icaplar ile normal ve mutat durumun ne oldu\u011fu ve gerek\u00e7esini idare a\u00e7\u0131klamamaktad\u0131r. Bu arada, T\u00fcrkiye\u2019de \u201cvergi incelemesi\u201d oran\u0131n\u0131n \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu, her y\u00fcz m\u00fckelleften ortalama 1,6\u2019s\u0131n\u0131n incelendi\u011fini de ayr\u0131ca belirtmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n

Yasa kaynakl\u0131 sorunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise, vergi y\u00fck\u00fc da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizlik gelmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de verginin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te ikisi, katma de\u011fer vergisi (KDV) gibi dolayl\u0131 vergilerden elde edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Dolayl\u0131 vergilerin tahsil s\u00fcreleri k\u0131sad\u0131r ancak, mal ve hizmetin fiyat\u0131na dahil edilerek neticede nihai t\u00fcketicilerden al\u0131n\u0131rlar ve bu esnada onlar\u0131n mali g\u00fcc\u00fcn\u00fc dikkate almazlar. Bu adaletsizlik, gelir vergisinin en az y\u00fczde 90\u2019\u0131n\u0131n stopaj yoluyla toplanmas\u0131yla daha da artmaktad\u0131r, ki stopaja tabi en b\u00fcy\u00fck kesim \u00fccretlilerdir.<\/p>\n\n\n\n

Beyannameye tabiyseniz vergiyi sonradan verirken, stopajda daha gelir elinize ge\u00e7meden verirseniz. Bir ba\u015fka sorun, vergi yapt\u0131r\u0131m sistemine ili\u015fkindir: vergi su\u00e7 ve kabahatleri ile cezalar\u0131, adaletsiz, tutars\u0131z ve cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131ktan uzakt\u0131r. Vergi t\u00fcrleri \u00f6zelinde ise uygulamada en fazla sorun KDV\u2019de ya\u015fanmaktad\u0131r. Nitekim, 2021 y\u0131l\u0131 adli sicil istatistiklerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l a\u00e7\u0131lan 130 binin \u00fczerindeki vergi davalar\u0131nda birinci s\u0131rada KDV ile ilgili davalar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\n

T\u00fcrk Vergi Sistemi\u2019ndeki sorunlara y\u00f6nelik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileriniz nelerdir?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Vergi reformu\u2026 Vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn mali g\u00fcce g\u00f6re adil \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131, hukuka g\u00fcvenin korundu\u011fu, etkin bir vergi sistemi yarat\u0131lmal\u0131. Bunu yaparken, vergi gelirlerinin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n do\u011frudan vergilerden elde edilmesini sa\u011flayacak b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla hareket edilmeli.<\/p>\n\n\n\n

\n

S\u00fcrekli af \u00e7\u0131kan bir sistemin yaratt\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar nelerdir? Bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ne olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

En ba\u015fta gelen s\u0131k\u0131nt\u0131lar, vergi ahlak\u0131 erozyonu ve beyana dayal\u0131 vergilerin tahsil edilememesidir. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de vergiyi art\u0131k sadece vergi ka\u00e7\u0131ramayanlar ile d\u00fcr\u00fcst m\u00fckellefler \u00f6demektedir. Vergi ka\u00e7\u0131rmak, \u00f6dememek normalle\u015fmi\u015f, toplumda vergiye kar\u015f\u0131 hassasiyet kaybolmu\u015ftur. \u00c7\u00f6z\u00fcm, af yasalar\u0131na derhal son verilmesi ve kamuoyundaki s\u00fcrekli af beklentisinin kal\u0131c\u0131 \u015fekilde ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Net asgari \u00fccret 8.506 TL olarak belirlendi. Bu konuda \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fanlara yans\u0131yacak vergi y\u00fck\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011ferlendirdi\u011fimizde nas\u0131l bir d\u00fczenleme yap\u0131lmal\u0131? Uzman g\u00f6z\u00fcnden de\u011ferlendirmenizi alabilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n

Haftada 40 saat \u00fczerinden ayl\u0131k 8.506 TL, saatte 2,6 USD demektir. Y\u00fcksek enflasyon, pahal\u0131 kira ve di\u011fer ya\u015fam giderleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, asgari \u00fccretliler ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fanlar \u00fczerindeki vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn muhakkak azalt\u0131lmas\u0131 gerekir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6ncelikle, asgari \u00fccret \u00fczerinde a\u011f\u0131r bir dolayl\u0131 vergi y\u00fck\u00fc var. Temel g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerindeki KDV oran\u0131n\u0131n %1\u2019e indirilmesi \u00f6nemlidir, ancak tek ba\u015f\u0131na yeterli de\u011fildir. Zorunlu ya\u015fam gideri konusu di\u011fer mal ve hizmetler \u00fczerindeki KDV de %1\u2019e indirilmelidir. Burada en ba\u015fta d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gerekenler, bebekler, \u00e7ocuklar, gen\u00e7ler ve ya\u015fl\u0131lar ile engellilerin kullanmas\u0131 zorunlu mal ve hizmetlerdir. Ayr\u0131ca, belli bir miktara kadar internet, elektrik, su ve do\u011falgaz \u00fczerindeki dolayl\u0131 vergilerin de, ki burada KDV, \u00f6zel ileti\u015fim vergisi, \u00e7evre temizlik vergisi gibi vergilerden bahsediyorum, kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 ya da en az\u0131ndan azalt\u0131lmalar\u0131 zorunludur.<\/p>\n\n\n\n

Gelir Vergisi(GV) y\u00fck\u00fcne gelince, net asgari \u00fccret gelir vergisi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, sanki gelir vergisiyle ilgili bir sorun kalmam\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Ancak, birden fazla nedenden dolay\u0131 ger\u00e7ekler b\u00f6yle de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n

\u0130lk olarak, net asgari \u00fccretin kapsam\u0131 olduk\u00e7a dard\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc br\u00fct asgari \u00fccretten i\u015f\u00e7i SGK primi ve i\u015fsizlik sigorta primi \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra kalan k\u0131sma kar\u015f\u0131l\u0131k gelmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla, asgari \u00fccretlinin fazla mesai yapma, GV\u2019den istisna edilmemi\u015f baz\u0131 sosyal yard\u0131m \u00f6demelerine hak kazanma ya da mesai sonras\u0131nda ikinci bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olma gibi nedenlerle asgari \u00fccretin \u00fczerinde elde etti\u011fi her kuru\u015f \u00fccret GV\u2019ye tabidir. Keza, asgari \u00fccretliye \u00f6rne\u011fin GKV\u2019daki istisna tutar\u0131 \u00fczerinde yemek bedeli, ula\u015f\u0131m bedeli, mesken tahsisi gibi i\u015fveren taraf\u0131ndan sa\u011flanan ola\u011fan menfaatler de GV d\u0131\u015f\u0131nda tutulmam\u0131\u015flard\u0131r. \u00dcstelik bu t\u00fcr durumlarda, asgari \u00fccreti a\u015fan tutardaki \u00fccret geliri \u00fczerinden al\u0131nacak GV hesaplan\u0131rken, net asgari \u00fccret tutar\u0131 da matraha dahil edilmektedir. Bu \u015fekilde hesaplanan GV\u2019den, net asgari \u00fccrete isabet eden k\u0131s\u0131m \u00fczerinden hesaplanan GV miktar\u0131 indirilerek bir denge kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak, GV\u2019de artan oranl\u0131 tarifenin olmas\u0131 ve net asgari \u00fccretin daha ge\u00e7 ve en fazla %20\u2019lik orana tabi olmas\u0131, dengeyi engellemektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bir \u00f6rnek vermek gerekirse; hesaplama kolayl\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan 2022\u2019nin ba\u015f\u0131ndan itibaren y\u0131l boyunca net asgari \u00fccretin 5.500 TL, bir ki\u015finin ayl\u0131k safi \u00fccretinin (\/matrah\u0131n\u0131n) ise yukar\u0131da an\u0131lan durumlardan (fazla mesai, ek \u00fccret, istisnay\u0131 a\u015fan yemek gideri gibi) bir veya birden fazlas\u0131 nedeniyle 10.000 TL oldu\u011funu kabul edelim. Y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kurallar gere\u011fince, bu ki\u015finin gelir vergisi (10.000 \u2013 5.500 =) 4.500 TL \u00fczerinden de\u011fil aksine 10.000 TL \u00fczerinden hesaplan\u0131r. Damga vergisi g\u00f6zard\u0131 edildi\u011finde, 2022 rakamlar\u0131 \u00fczerinden bunun anlam\u0131 \u015fudur: ilk be\u015f ay s\u00fcresinde vergi d\u0131\u015f\u0131 asgari \u00fccrete isabet eden ayl\u0131k vergi tutar\u0131 (5.500 x 15\/100 =) 825 TL oldu\u011fundan, safi \u00fccret geliri 10.000 TL olan ki\u015fi, ilk \u00fc\u00e7 ay boyunca her ay 10.000 x 15\/100 = 1.500 \u2013 825 = 675 TL vergi \u00f6der. \u00c7\u00fcnk\u00fc; safi \u00fccret geliri 10.000 TL olan ki\u015fi vergi oran\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fcst basamaklara ge\u00e7i\u015fi daha \u00e7abuk olur, \u00fcst basamaklara ge\u00e7tik\u00e7e de daha fazla vergi \u00f6der. \u015e\u00f6yle ki; bu ki\u015fi y\u0131l\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ay\u0131nda ikinci basama\u011fa ge\u00e7erek %20, sekizinci ay\u0131ndan itibaren ise \u2019\u2019lik oran \u00fczerinden GV \u00f6der.<\/p>\n\n\n\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k hesaplama 10.000 TL\u2019den istisna kapsam\u0131ndaki asgari \u00fccret miktar\u0131 olan 5.500 TL \u00e7\u0131kar\u0131larak (10.000 \u2013 5.500 = 4.500 TL \u00fczerinden) yap\u0131lsayd\u0131, y\u0131l\u0131n sekizinci ay\u0131nda %20\u2019lik gelir vergisi oran\u0131na tabi olacak ve \u2019\u2019lik orandan hi\u00e7 vergi \u00f6demeyecekti. Y\u0131ll\u0131k bazda bir kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, mevcut sistemin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sonu\u00e7 \u015fudur: i\u015f\u00e7i SGK primi ve i\u015fsizlik sigorta primi \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra ayl\u0131k 5.500 TL elde eden asgari \u00fccretli (y\u0131ll\u0131k 5.500 x 12 = 66.000 TL \u00fczerinden) GV \u00f6demeyecek, buna kar\u015f\u0131l\u0131k ek \u00f6demelerle safi \u00fccreti (\/matrah\u0131) 10.000 TL\u2019ye ula\u015fan asgari \u00fccretli (y\u0131ll\u0131k 10.000 x 12 = 120.000 TL \u00fczerinden) 14.299,8 TL GV \u00f6deyecektir. Oysa onun geliri vergilendirilirken istisna kapsam\u0131ndaki tutar olan 5.500 TL hi\u00e7 dikkate al\u0131nmasayd\u0131 9.199,8 TL, yani %15,5 daha az gelir vergisi \u00f6deyecekti. Bu adaletsizdir.<\/p>\n\n\n\n

Di\u011fer yandan, artan oranl\u0131 tarifedeki gelir vergisi dilimlerinin, bir an \u00f6nce ger\u00e7ek enflasyon oran\u0131nda y\u00fckseltilmesi \u015fartt\u0131r. Devletin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 2023 y\u0131l\u0131 yeniden de\u011ferleme oran\u0131 %122,9 oldu\u011funa g\u00f6re, dilimlerin en az bu oranda artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekir. Aksi halde, \u00fccretliler \u00fczerindeki GV y\u00fck\u00fc gizli \u015fekilde art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n

Asl\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlilerin \u00e7ektikleri ekonomik s\u0131k\u0131nt\u0131lar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, halen artan oranl\u0131 tarifenin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basama\u011f\u0131ndan itibaren y\u00fcksek \u00fccret geliri sahiplerine tan\u0131nan daha az vergi \u00f6deme imkan\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlilere tan\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131 izah etmek zordur. Artan oranl\u0131 tarifenin %15\u2019lik orana tabi ilk basama\u011f\u0131ndaki matrah aral\u0131\u011f\u0131 ile %20\u2019lik orana tabi ikinci basama\u011f\u0131ndaki matrah aral\u0131\u011f\u0131 \u00fccretliler i\u00e7in daha y\u00fcksek tutulursa, biraz \u00f6nce \u00f6rnekledi\u011fim adaletsizlik de bir nebze hafifler. \u00c7\u00fcnk\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretli kesim sadece ilk basamaktaki ya da ilk iki basamaktaki vergi oranlar\u0131ndan vergilendirilmi\u015f olur. Mevcut ekonomik ko\u015fullar nedeniyle, ge\u00e7ici de olsa, b\u00f6yle bir d\u00fczenleme yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak, giderler aya\u011f\u0131nda da iyile\u015ftirmeler yapmak gerekir. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fc olmak kayd\u0131yla, nas\u0131l bir tacir i\u015f nedeniyle yapt\u0131\u011f\u0131 yol ve yemek giderlerini indirebiliyorsa, bir \u00fccretlinin de i\u015fi nedeniyle yapt\u0131\u011f\u0131 bu t\u00fcr giderleri indirebilmeleri, bunlar i\u015fveren taraf\u0131ndan sa\u011flan\u0131yorsa da gelir olarak kabul edilmemeleri gerekir. Ayr\u0131ca, asgari \u00fccretliler, fazla mesai gibi net asgari \u00fccreti a\u015fan her kuru\u015f i\u00e7in vergi vermelerine ra\u011fmen, gelir vergisi beyannamesi veremedikleri s\u00fcrece, bakmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 aile \u00fcyeleri i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 zorunlu ya\u015fam giderlerini indirememektedirler. Mevcut sistemde, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n bekar ya da evli (\u00e7al\u0131\u015fmayan e\u015f), \u00e7ocuklu ya da \u00e7ocuksuz olmas\u0131n\u0131n bir \u00f6nemi kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunlar Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ger\u00e7ek mali g\u00fcc\u00fcn\u00fc dikkate almay\u0131p, onlar\u0131 kendi aralar\u0131nda dahi e\u015fitsizce vergilendiren bir sistemin, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6zendirdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

\n

2023 y\u0131l\u0131 T\u00fcrkiye vergi g\u00fcndemi nas\u0131l olacak, bizleri neler bekliyor?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Anayasa gere\u011fince T\u00fcrkiye\u2019de en ge\u00e7 18 Haziran 2023\u2019de TBMM ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri yap\u0131lmak zorundad\u0131r. Se\u00e7men kitlesinde memnuniyetsizlik yaratmamak i\u00e7in, genel se\u00e7imlere kadar m\u00fckellefi rahatlat\u0131c\u0131 d\u00fczenlemeler g\u00f6r\u00fclmesi olas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, bir \u00f6nceki sorunuzda af yasalar\u0131na son verilmeli dedim ama, geli\u015fmenin o y\u00f6nde olmas\u0131n\u0131 beklemiyorum. 2023 y\u0131l\u0131n\u0131n Cumhuriyetimizin 100. kurulu\u015f y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc olmas\u0131 vesile edilerek, genel se\u00e7imler \u00f6ncesinde vergi su\u00e7lar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan kapsaml\u0131 bir vergi aff\u0131 getirilmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Se\u00e7im sonras\u0131na gelince, siyasi partiler se\u00e7im beyannamelerini ilan etmediklerinden, vergi sistemiyle ilgili sorunlar\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ve nas\u0131l g\u00f6rd\u00fcklerini ve ne planlad\u0131klar\u0131n\u0131 tam olarak bilmiyoruz. Her durumda, se\u00e7im, kamu harcamas\u0131 demektir. Mevcut kamu bor\u00e7lar\u0131 ve b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131 da dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, se\u00e7im sonras\u0131nda kamu gelirlerine art\u0131\u015fa ihtiya\u00e7 olacakt\u0131r. Se\u00e7imler turizm gelirlerinin ve dolay\u0131s\u0131yla vergi gelirlerinin artmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 bir d\u00f6neme denk gelse dahi, bunun yeterli olmayaca\u011f\u0131 ve dolayl\u0131 vergilerde art\u0131\u015flar yap\u0131laca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Yeni h\u00fck\u00fcmet vergi sistemindeki \u00f6nemli sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zme y\u00f6n\u00fcnde bir irade ortaya koyarsa, 2023\u2019\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda \u00f6nemli de\u011fi\u015fiklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lacakt\u0131r. Zaten, gelir vergisi, kurumlar vergisi, emlak vergisi gibi vergilendirme d\u00f6nemi bir takvim y\u0131l\u0131 olan vergilerde yasal de\u011fi\u015fikliklerin en ge\u00e7 2023 sonuna kadar \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 gerekir ki, bunlar 2024\u2019de uygulanabilsinler.<\/p>\n\n\n\n

\n

Asgari \u00fccretteki bu y\u00fczde 55\u2019lik art\u0131\u015f enflasyonu da artt\u0131racakt\u0131r. Bu konu hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz nedir?<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\u00dccret art\u0131\u015f\u0131 ile enflasyon aras\u0131ndaki ili\u015fki konusunda farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fler mevcut. \u00dccret-fiyat sarmal\u0131n\u0131 kabul eden ekonomistler, bir yandan i\u015fverenin \u00fccret art\u0131\u015f\u0131n\u0131, ki bu onun i\u00e7in bir maliyet art\u0131\u015f\u0131d\u0131r, satt\u0131\u011f\u0131 mal veya hizmete yans\u0131taca\u011f\u0131na, di\u011fer yandan, \u00fccret art\u0131\u015f\u0131n\u0131n mal ve hizmete talebi artt\u0131raca\u011f\u0131na i\u015faret ediyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Ancak, maliyet art\u0131\u015f\u0131n\u0131n enflasyonun pek \u00e7ok nedeninden sadece biri oldu\u011fu ve i\u015fg\u00fcc\u00fc verimlili\u011finde art\u0131\u015f yoluyla maliyetin azalt\u0131labilece\u011fini ileri s\u00fcren ekonomistler de var. Bunlara g\u00f6re, \u00fccret art\u0131\u015f\u0131 verimlilik art\u0131\u015f\u0131ndan azsa, i\u015fverenin fiyatlarda art\u0131\u015f yapmas\u0131na gerektiren bir durum yok demektir. Bir di\u011fer se\u00e7enek ise, i\u015fverenin daha az kara raz\u0131 olarak bu maliyet art\u0131\u015f\u0131n\u0131 fiyatlara yans\u0131tmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Nitekim, \u00f6rne\u011fin ABD\u2019de Raise the Wage Act gere\u011fince 2027 y\u0131l\u0131na kadar be\u015f a\u015famada 15 USD\u2019ye y\u00fckseltilecek asgari \u00fccretin enflasyon \u00fczerindeki toplam etkisinin %0,5\u2019den daha az olaca\u011f\u0131 belirtiliyor. Bu, enflasyonda y\u0131lda ortalama %0,1\u2019den daha az bir art\u0131\u015f demek.<\/p>\n\n\n\n

Almanya\u2019da da 2022 ba\u015f\u0131nda NiGEM Modeli ile yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ise, 1 Ekim 2022\u2019den itibaren asgari \u00fccretin saat ba\u015f\u0131na 10,45 \u20ac\u2019dan 12 \u20ac\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131n 2023 ilkbahar\u0131ndaki enflasyon \u00fczerinde etkisi %0,25 olacak. Ancak, yine Almanya\u2019da Eyl\u00fcl 2022\u2019de a\u00e7\u0131klanan bir ankete g\u00f6re, firmalar\u0131n %58,3\u2019\u00fc bu \u00fccret art\u0131\u015f\u0131n\u0131 fiyatlara yans\u0131tacaklar\u0131n\u0131 beyan etmi\u015flerdir. Bekleyip sonucun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n

Her durumda, s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretlinin fedakarl\u0131\u011f\u0131na dayal\u0131 olmayan, ama hem i\u015f\u00e7iyi hem de i\u015fvereni memnun edecek bir denge mekanizmas\u0131 kurulmal\u0131d\u0131r: \u00c7al\u0131\u015fan\u0131n insanca ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir asgari \u00fccret, ancak daha fazla verim, buna kar\u015f\u0131l\u0131k i\u015fverenin kar\u0131ndan fedak\u00e2rl\u0131k yapmas\u0131 ve maliyet art\u0131\u015f\u0131n\u0131 hemen fiyata yans\u0131tmamas\u0131, h\u00fck\u00fcmetin ise enflasyonun temel nedenleri iyi tespit ederek ortadan kald\u0131rmas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik sa\u011flamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Cumhurba\u015fkan\u0131, 2022\u2019de oldu\u011fu gibi 2023\u2019de de gerekirse asgari \u00fccrette ikinci bir d\u00fczeltme yapabileceklerini s\u00f6yledi. Siz bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/p>\n\n\n\n

\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131 rahatlat\u0131c\u0131, ama sonraya etkili. Enflasyonun bir an \u00f6nce tek haneli rakamlara indirilmesi gerekir. Enflasyon y\u00fcksek oldu\u011fu s\u00fcrece, o d\u00fczeltme de k\u0131sa s\u00fcrede anlam\u0131n\u0131 kaybedecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

T\u00fcrk Vergi Sistemi\u2019nin uygulama ve yasa kaynakl\u0131 sorunlar ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten K\u00fclt\u00fcr \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Funda Ba\u015faran Yava\u015flar, acilen Vergi Reformu\u2019nun yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi. Do\u011frudan vergilere odaklanm\u0131\u015f, adil, b\u00fct\u00fcnl\u00fck\u00e7\u00fc bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, her alanda ya\u015fanan dijitalle\u015fmeyi de dikkate alarak vergi sisteminin bir an \u00f6nce reforme edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Prof. Dr. Yava\u015flar, \u201cAma\u00e7, vergi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1275,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[76,75,78],"tags":[106,113],"class_list":{"0":"post-1272","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ticarette-roportaj-sohbet","8":"category-ticarette","9":"category-ticarette-yazarlar","10":"tag-roportaj","11":"tag-seda-gok"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1272"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1284,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1272\/revisions\/1284"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/probatio.com.tr\/testicaret\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}